- مشخصات محصول
- پیشگفتار
- فهرست مطالب
- نظرات
نویسندگان | محمدبن ـ دایا، کومار، مورتی |
---|---|
مترجمین | دکتر ام البنین یوسفی، مهندس ندا حاج حیدری |
وزن | 420 |
تعداد صفحه | 264 |
جنس جلد | شومیز |
شابک | 978-600-287-222-7 |
نوبت چاپ | 1 |
قطع کتاب | وزیری |
پیشگفتار
عصر فلز حدود 3000 سال قبل از میلاد آغاز شد و شاهد تحول تمدنها و ظهور ابزارآلات فلزی در نقاط مختلف جهان شد. این امر منجر به توسعه تجهیزات جنگی و فلزی و ساخت جادهها، قایقها، خانهها و غیره گردید. در پرتو انقلاب صنعتی دستگاهها و ماشینآلات مکانیکی ظهور یافت و این مساله به نوبه خود منجر به توسعه وسائل و تجهیزات الکترونیکی، هیدرولیکی و سایر مواردی شد که امروز در تمام بخشهای کشاورزی، فرآوری، معدن، تولید، حمل و نقل، ارتباطات و غیره بکار گرفته میشود. ساخت زیرساختها (مانند شبکه برق، آب، گاز، فاضلاب، سدها، جادهها، راهآهن، پلها و غیره) منجر به ایجاد چالشهای مدیریت نگهداری و تعمیرات در راستای عملیاتی نگه داشتن آنها شد.
علت نیاز اشیاء مهندسیشده (اعم از محصولات، مجتمعهای صنعتی و زیرساختها) به نگهداری و تعمیرات این است که اشیاء با افزایش عمر و یا استفاده دیگر قادر به انجام عملکرد خود نبوده، خراب میشوند و از اینرو قابل اطمینان نیستند. اقدامات نگهداری و تعمیرات موضوع غیر قابل اطمینان بودن ذاتی اشیاء را جبران نموده و به صورت کلی به دو دسته تقسیم میشود: 1) نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (PM) برای کنترل استهلاک و 2) نگهداری و تعمیرات اصلاحی (CM) به منظور بازگرداندن یک شیء خراب به حالت عملیاتی.
از اواسط قرن گذشته، عمده اقدامات نگهداری و تعمیرات از نوع اصلاحی بود (اشاره به ضربالمثل "تا خراب نشده، دست نزنید") و اقدامات پیشگیرانه هدررفت پول تلقی میشد. نگهداری و تعمیرات نیز توسط تکنسین آموزش دیده که در رفع خرابی بسیار موثر بودند و در ادبیات رایج به آنها "کارگر مکانیک" میگفتند صورت میگرفت. نگهداری و تعمیرات یک فکر نو در طراحی اشیاء جدید بود و صرفاً به عنوان هزینه اجتنابناپذیری تلقی میشد که پس از ساخت و عملیاتی شدن اشیاء بر آنها متحمل میگردید.
پس از جنگ جهانی دوم تغییرات چشمگیری ایجاد شد. قابلیت اطمینان به عنوان یک رشته جدید و تئوری قابلیت اطمینان با جنبههای مختلف از جمله 1) علم استهلاک، 2) استفاده از روشهای آماری برای ارزیابی قابلیت اطمینان و 3) مدلهای ریاضی برای تخمین شکست آیتمها و اهمیت نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه تکامل یافت.
سرمایهگذاری در نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه، هزینه نگهداری و تعمیرات اصلاحی را کاهش میداد ولی منجر به ایجاد هزینههای اضافی میشد. از این رو تحقیقات عملیاتی (کاربرد روشهای علمی برای حل مشکلات صنعتی) بر مدلهای تصمیمگیری متمرکز شد که به تعیین سطح بهینه نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (به منظور دستیابی به یک بده بستان مناسب به نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه و اصلاحی) کمک نمود.
مرحله بعدی تکامل، ظهور رویکردهای جایگزین برای نگهداری و تعمیرات اشیاء در بخشهای مختلف صنعت بود. امروزه دو روشی که به صورت گسترده در سرتاسر جهان مورد استفاده قرار میگیرد عبارتند از 1) نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان (RCM) که منشاء آن در صنعت هواپیمایی است و 2) نگهداری و تعمیرات بهرهور جامع (TPM) که منشاء آن تولید است. پیشرفتهای فناوری (سنسورها، جمعآوری دادهها، کامپیوترها و ارتباطات) منجر به تکامل نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شرایط (CBM) و نگهداری و تعمیرات الکترونیکی شد.
در چند سال اخیر و با توجه به گستردهشدن زمینههای کاربرد تجهیزات، اکنون نگهداری و تعمیرات به عنوان بخشی از یک حوزه گسترده با عنوان "مدیریت داراییهای فیزیکی" معرفی میشود. مدیریت داراییهای فیزیکی به اقداماتی همراستا برای بهینهسازی ارزشها (سطح مطلوب ریسک، هزینهها و عملکرد داراییها) براساس اهداف سازمانی (رضایت ذینفعان، برآورد انتظارات مالی و توجه به اصول توسعه پایدار) اطلاق میشود.
در سال 2023 هوش مصنوعی به صورت رسمی به عنوان یکی از برجستهترین زمینههای علمی و فناوری در عصر تکنولوژی امروز معرفی شد. یکی از حوزههایی که هوش مصنوعی میتواند تأثیرگذار باشد، مدیریت داراییهای فیزیکی است. درنتیجه هر چه بیشتر بایستی روی کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت داراییهای فیزیکی تمرکز شود. هوش مصنوعی امکانات فراوانی را برای بهبود مدیریت داراییهای فیزیکی فراهم میکند که منجر به کاهش هزینهها و افزایش عمر مفید داراییها میشود. یکی از اصلیترین تأثیرات هوش مصنوعی در مدیریت داراییهای فیزیکی، قابلیت پیشبینی نگهداری و تعمیرات است. با استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین و تجزیه و تحلیل دادههای سنگین، میتوان در برنامهریزی تعمیرات و بهبود بهرهوری داراییها بهبودهای بسیاری ایجاد کرد.
از طرفی سیستمهای نظارت هوشمند به کمک هوش مصنوعی، توانایی ارائه نظارت بهینه بر داراییها را دارند. این سیستمها میتوانند خودکار به تحلیل دادههای سنجشگرها، حسگرها و تجهیزات مرتبط بپردازند و در صورت شناسایی هرگونه نقص یا مشکل، هشدارها و پیشنهادات اقدامات مناسب را فراهم کنند.
علاوه بر این، هوش مصنوعی میتواند در بهینهسازی عملیات مرتبط با پایش وضعیت داراییها نقش داشته باشد. این بهینهسازی ممکن است شامل بهبود جدول زمانی تعمیرات، بهینهسازی مصرف انرژی، و افزایش بهرهوری باشد. الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند الگوهای مصرف انرژی را تجزیه و تحلیل کرده و پیشنهاداتی برای بهبود کارایی انرژی و کاهش هزینههای انرژی ارائه دهند. همچنین هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار قدرتمند در بهینهسازی زنجیره تأمین مؤثر است. با تجزیه و تحلیل دادههای مرتبط با تولید، توزیع و مصرف، میتوان بهینهترین راهکارها را برای مدیریت داراییهای فیزیکی انتخاب کرد.
با توجه به مطالب فوق میتوان گفت که، نگهداری و تعمیرات در قرن اخیر از رویکرد آزمون و خطا به موضوع چندرشتهای تغییر یافته که علم، مهندسی و فناوری به عنوان پایههای آن در نظر گرفته میشوند. یک مهندس نگهداری و تعمیرات به عنوان یک مهندس حرفهای در این زمینه تلقی شده و بنابراین با یک تکنسین نگهداری و تعمیرات که در انجام وظایف نت مهارت دارد متفاوت است. درک اصول اساسی نیز یک المان مهم از موضوع نگهداری و تعمیرات مدرن به شمار میرود. علاوه بر این، مهندسان/ مدیران نگهداری و تعمیرات به تکنیکهای پیشرفته برای تجزیه و تحلیل دادههای نت و مدلسازی برای کمک به تصمیمگیری موثر نگهداری و تعمیرات نیاز دارند. تعامل با سایر رشتهها (مانند حقوق، حسابداری و غیره) نیز توسط مدیران ارشد نگهداری و تعمیرات ضروری است. شکل زیر این موضوع را به صورت شماتیک نشان میدهد.
در طول دهههای گذشته چندین کتاب در خصوص نگهداری و تعمیرات به چاپ رسیده است. همه این کتب دارای مطالب ارزشمندی درخصوص موضوع نگهداری و تعمیرات هستند ولی برای افرادی که در ابتدای رشته مهندسی نگهداری و تعمیرات قرار دارند و نیازمند دیدگاه جامعی هستند دارای کارآیی زیادی نمیباشند. از اینرو کتاب "مقدمهای بر مهندسی نگهداری و تعمیرات" از آقایان بن دایا و همکاران با هدف رفع این خلل به رشته تحریر درآمده است. کتاب مذکور شامل شش بخش و بیست و سه فصل است که دو بخش آخر آن حاوی مطالعات موردی و پنج پیوست میباشد. لازم به ذکر است که مجموعه حاضر ترجمه بخش اول (شامل 7 فصل) بوده و میتواند به عنوان یک کتاب درسی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد مورد استفاده قرار گیرد.
ویژگی منحصر به فرد این کتاب عبارت است از:
- ارائه یک رویکرد واحد در راستای ارتباط علم، مهندسی، فناوری، ریاضیات، آمار و مدیریت
- تمرکز بر مفاهیم، ابزارها و تکنیکهای نگهداری و تعمیرات
- ایجاد ارتباط بین تئوری و عمل با استفاده از مثالهای واقعی و گویا
این کتاب مبنای مناسبی برای فارغ التحصیلان فراهم آورده و به آنها کمک میکند تا به عنوان یک مهندس نگهداری و تعمیرات در سطح ردههای مدیریتی پیشرفت کنند. علاوه بر این میتواند به عنوان یک کتاب مرجع و رویکرد مبتنی بر دانش مدرن، برای مهندسان/ مدیران نگهداری و تعمیرات در نظر گرفته شود. همچنین به عنوان نقطه شروع فعالیت محققان نگهداری و تعمیرات نیز دارای کاربرد است. لازم به ذکر است که درک مفاهیم پایه از رشتههای ریاضیات، فیزیک و شیمی، مهندسی (رنگ و پوشش، ساخت، تولید و عملیات) و آمار و احتمال ضروری است.
هر چند سعی شده است این مجموعه عاری از هرگونه اشتباه باشد، اما از تمام اساتید بزرگوار، صاحبنظران، خبرگان، کارشناسان و دانشجویان عزیز که این کتاب را مطالعه میکنند صمیمانه خواهشمندیم کاستیهای این کتاب و نظرات ارزشمند خود را در جهت غنی کردن این مجموعه از طریق ایمیل با مترجمین در میان بگذارند.
امالبنین یوسفی ـ ندا حاج حیدری
Ommolbanin, Yousefi (Yousefi_1302@yahoo.com)
Neda, Hajheidari (nedahajheidari@gmail.com)
فصل اول: مرور کلی
1ـ1ـ مقدمه
1-2- طبقهبندی اشیاء مهندسی شده
1-2-1- محصولات
1-2-2- مجتمعهای صنعتی و تسهیلات
1-2-3- زیرساختها
1-2-4- داراییها و سیستمها
1-2-5- مثالها
1-3- عملکرد اشیاء مهندسی شده
1-3-1- معیارهای اندازهگیری غیرمرتبط با قابلیت اطمینان
1-3-2- معیارهای اندازهگیری مرتبط با قابلیت اطمینان
1-3-3- استهلاک عملکرد
1-4- نگهداری و تعمیرات
1-4-1- پیامدهای نگهداری و تعمیرات ضعیف
1-4-2- هزینههای نگهداری و تعمیرات
1-4-3- نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه در مقابل نگهداری و تعمیرات اصلاحی
1-4-4- مدیریت نگهداری و تعمیرات
1-4-5- نقش دانش و فناوری
1-5- سیر تکاملی نگهداری و تعمیرات
1-5-2- روندها در نگهداری و تعمیرات
1-5-2-1- روندهای فناوری
1-5-2-2- روندهای مدیریتی
سوالات مروری
تمرین
منابع
فصل دوم: مبانی نظری قابلیت اطمینان
2-1- مقدمه
2-2- تجزیه یک شیء مهندسی شده
2-3- کارکردها، شکستها و خطاها
2-3-1- کارکردها
2-3-2- شکستها
2-3-3- خطاها
2-3-4- حالات شکست
2-3-5- شدت و علل شکست
2-4- توصیف استهلاک
2-4-1- توصیف دو حالته
2-4-2- توصیف چند حالته (تعداد حالات محدود)
2-4-3- توصیف چند حالته (تعداد حالات نامحدود)
2-5- توصیف و مفهوم قابلیت اطمینان
2-5-1- زمان رسیدن به اولین شکست
2-5-2- تابع قابلیت اطمینان
2-5-3- میانگین زمان رسیدن به اولین شکست
2-5-4- تابع نرخ شکست
2-6- رابطه بین سیستم و شکست اجزاء
2-6-1- تجزیه و تحلیل حالات شکست و اثرات آن
2-6-1-1- روش FMEA
2-6-2- تجزیه و تحلیل درخت خطا
2-6-2-1- ساختار درخت خطا
2-6-3- نمودار بلوکی قابلیت اطمینان (RBD)
2-6-3-1- رابطه بین RBD و FTA
2-6-4- تابع ساختار
2-6-4-1- پیکرهبندی سری
2-6-4-2- پیکرهبندی موازی
2-6-4-3- پیکرهبندی عمومی
2-6-5- قابلیت اطمینان سیستم
2-6-5-1- پیکرهبندی سری
2-6-5-2- پیکرهبندی موازی
2-6-5-3- پیکرهبندی عمومی
2-7- نظریه قابلیت اطمینان
2-8- خلاصه
سوالات مروری
تمرین
منابع
فصل سوم: استهلاک و شکست سیستم
3-1- مقدمه
3-2- مکانیزمهای شکست
3-2-1- تاثیر مواد و ساخت
3-2-2- تنش و استحکام یک جزء
3-3- طبقهبندی مکانیزمهای شکست
3-3-1- مکانیزمهای شکست ناشی از تنش اضافی
3-3-1-1- تغییر شکل الاستیکی گسترده
3-3-1-2- تسلیم
3-3-1-3- کمانش
3-3-1-4- شکستگی ترد
3-3-1-5- شکستگی نرم
3-3-2- مکانیزمهای شکست ناشی از فرسودگی
3-3-2-1- رشد و شروع ترک خستگی
3-3-2-2- خوردگی و ترک ناشی از خوردگی تنشی (SCC)
3-3-2-3- سایش
3-3-3- دیگر مکانیزمهای شکست
3-3-3-1- مهاجرت الکتریکی
3-3-3-2- شکست دیالکتریک
3-3-3-3- مکانیزهای تابش
3-4- طبیعت دینامیکی تنش و استحکام
3-5- استهلاک محصولات و مجتمعهای صنعتی
3-6- استهلاک زیرساختها
3-6-1- زیرساختهای ریلی
3-6-2- زیرساختهای جادهای
3-6-3- زیرساختهای بتنی
3-6-4- زیرساختهای خطوط لوله
3-7- مکانیزم های شکست و نگهداری و تعمیرات
3-8- خلاصه
سوالات مروری
تمرینها
منابع
فصل 4: نگهداری و تعمیرات ـ مفاهیم پایه
4-1- مقدمه
4-2- انواع اقدامات نگهداری و تعمیرات
4-2-1- دستهبندی اقدامات نگهداری و تعمیرات
4-3- اقدامات نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه
4-3-1- اقدامات نگهداری و تعمیرات از پیش تعریف شده
4-3-1-1- اقدامات نگهداری و تعمیرات مبتنی بر ساعت
4-3-1-2- اقدامات نگهداری و تعمیرات مبتنی بر میزان استفاده
4-3-2- اقدامات نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شرایط (CBM)
4-3-3- اقدامات نگهداری و تعمیرات فرصت طلبانه
4-3-4- تشخیص شکست و خطا
4-3-4-1- هیچ خطایی یافت نشد (NFF)
4-3-5- تاثیر اقدامات PM بر قابلیت اطمینان یک آیتم
4-3-5-1- نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه کامل
4-3-5-2- نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه ناقص
4-3-6- نت اساسی (توقف عمده)
4-4- اقدامات نگهداری و تعمیرات اصلاحی
4-4-1- CM فوری
4-4-2- CM معوق
4-4-3- تاثیر اقدامات CM بر قابلیت اطمینان یک آیتم
4-4-3-1- تعمیر کامل
4-4-3-2- تعمیر حداقل
4-4-3-3- تعمیر ناقص
4-5- نگهداری و تعمیرات بازطراحی
4-6- زمان آماده به کار و زمان از کار افتادگی
4-6-1- زمان تعمیر
4-7- وارانتی و نگهداری و تعمیرات
4-7-1- وارانتی: مفهوم و نقش
4-7-2- انواع وارانتیها
4-7-2-1- محصولات استاندارد
4-7-2-2- محصولات و مجامع صنعتی سفارشی
4-7-3- نگهداری تعمیرات تحت وارانتی
4-8- نگهداری و تعمیرات محصولات
4-8-1- سیاستهای نگهداری و تعمیرات
4-8-2- طبقهبندی
4-8-3- سیاستهای نگهداری و تعمیرات
4-8-3-1- سیاستهایی با متغیرهای تصمیم PM
4-8-3-2- سیاستهایی با متغیرهای تصمیم CM
4-8-3-3- سیاستهایی با متغیرهای تصمیم CM و PM
4-8-4- سیاستهای نگهداری و تعمیرات
4-8-5- مثالها
4-9- نگهداری و تعمیرات مجامع صنعتی و تسهیلات
4-9-1- نگهداری و تعمیرات یک ناوگان یا گروه از محصول
4-9-2- نگهداری و تعمیرات و تولید
4-9-3- مثالها
4-10- نگهداری و تعمیرات زیرساختها
4-10-1- زیرساختهای ریلی
4-10-1-1- نگهداری و تعمیرات بالاست
4-10-1-2- نگهداری و تعمیرات ریلها
4-10-2- زیرساختهای خطوط لوله
4-11- نگهداری و تعمیرات اثربخش
4-12- خلاصه
سوالات مروری
تمرینها
منابع
فصل پنجم: چرخه عمر اشیاء مهندسی شده
5-1- مقدمه
5-2- طبقهبندی و مفهوم چرخه عمر
5-2-1- مفهوم چرخه عمر
5-2-2- طبقهبندی چرخه عمر
5-3- اشیاء استاندارد
5-3-1- دیدگاه تولیدکننده/ سازنده
5-3-1-1- دیدگاه بازاریابی
5-3-1-2- دیدگاه توسعه محصول جدید (NPD)
5-3-2- دیدگاه مالک/ مشتری
5-4- اشیاء سفارشی
5-4-1- دیدگاه تولیدکننده/ سازنده
5-4-2- دیدگاه مالک/ مشتری
5-5- قابلیت اطمینان: دیدگاه چرخه عمر
5-5-1- دیدگاه NPD
5-5-2- مفاهیم مختلف قابلیت اطمینان (محصول)
5-5-3- مفاهیم مختلف قابلیت اطمینان (مجتمع صنعتی)
5-6- هزینه چرخه عمر
5-6-1- دیدگاه تولیدکننده
5-6-2- دیدگاه مشتری
5-6-3- اهمیت LCC
5-7- خلاصه
سوالات مروری
تمرینها
منابع
فصل ششم: فناوریهایی برای نگهداری و تعمیرات
6-1- مقدمه
6-2- فناوری ـ مروری کلی
6-2-1- رابطه علم، مهندسی و فناوری
6-3- ارزیابی وضعیت (شرایط) یک آیتم
6-3-1- روشهایی برای ارزیابی وضعیت یک آیتم
6-3-1-1- روشهای مستقیم
6-3-1-2- روشهای غیرمستقیم
6-3-2- تکامل فناوری برای ارزیابی وضعیت یک آیتم
6-4- سنسورها
6-4-1- فناوریهای سنسور
6-4-2- دستهبندی سنسورها
6-4-2-1- روش دستهبندی ساده
6-4-2-2- روش دستهبندی پیچیده
6-4-2-3- دستهبندی بر اساس اصول اساسی فیزیک
6-4-3- انتخاب سنسور
6-4-4- سنسورهای قابل استفاده در نگهداری و تعمیرات
6-4-4-1- شتابسنج
6-4-4-2- کرنشسنج
6-4-4-3- سنسورهای فراصوت
6-4-4-4- سنسورهای دما
6-4-4-5- سنسورهای ذرات آلاینده روغن
6-4-4-6- سنسورهای مجاورتی جریان گردابی
6-4-4-7- سنسورهای سیستم میکروالکترومکانیکی (MEMS)
6-4-5- مبدلها/ سنسورهای هوشمند
6-4-6- شبکههای سنسور بیسیم (WSN)
6-5- فناوریهای تست
6-5-1- تست
6-5-2- تست مخرب (DT)
6-5-2-1- تستهای تنش
6-5-2-2- تستهای متالوگرافی
6-5-3- تست غیرمخرب (NDT)
6-5-3-1- تست رادیوگرافیک
6-5-3-2- تست فراصوت
6-5-3-3- تست نفوذ رنگ مایع
6-5-3-4- تست جریان گردابی
6-5-3-5- تست انتشار صوتی (AE)
6-6- فناوریهای مرتبط با دادهها
6-6-1- جمعآوری دادهها
6-6-2- انتقال دادهها
6-6-3- ذخیره دادهها
6-6-3-1- فضای ذخیرهسازی ابری
6-7- فناوریهایی برای نگهداری و تعمیرات محصولات
6-7-1- خودرو: عیبیابی روی برد برای کاربردهای خودرویی
6-7-1-1- فناوریهای عیبیابی دارای کاربرد
6-7-1-2- تحولات آینده: OBD III
6-8- فناوریهایی برای نگهداری و تعمیرات مجامع صنعتی
6-8-1- توربینهای بادی
6-8-1-1- سنسورها و تکنیکهای پایش شرایط
6-8-1-2- پایش شرایط از راه دور
6-8-2- بلبرینگها
6-8-2-1- پایش ارتعاش
6-8-2-2- فراصوت
6-8-2-3- انتشارات صوتی (AE)
6-8-2-4- آنالیز ذرات آلاینده روغن
6-8-2-5- بلبرینگهای هوشمند
6-9- فناوریهایی برای نگهداری و تعمیرات زیرساختها
6-9-1- خطوط لوله
6-9-2- خط راهآهن
6-9-2-1- ارزیابی شرایط ریل
6-10- خلاصه
سوالات مروری
تمرینها
منابع
فصل هفتم: تعمیرپذیری و در دسترسپذیری
7-1- مقدمه
7-2- تعمیرپذیری ـ مرور کلی
7-2-1- چشمانداز تاریخی
7-2-2- تعمیرپذیری: از دیدگاه چرخه عمر
7-3- المانهای تعمیرپذیری
7-3-1- قابلیت دسترسی
7-3-2- سادهسازی
7-3-3- استانداردسازی و تعویضپذیری
7-3-4- مدولارسازی
7-3-5- شناسایی و برچسبزنی
7-3-6- تستپذیری و تکنیکهای تشخیصی
7-3-7- فاکتورهای انسانی
7-3-8- فاکتورهای زیست محیطی
7-3-9- شاخص تعمیرپذیری
7-4- در دسترسپذیری
7-4-1- در دسترسپذیری نقطهای
7-4-2- در دسترسپذیری بازهای
7-4-3- مورد ویژه
7-5- فرآیند تعمیرپذیری
7-5-1- گامهای فرآیند
7-6- استانداردهای تعمیرپذیری
7-7- رابطه تعمیرپذیری با سایر رشتهها
7-8- خلاصه
سوالات مروری
تمرینها
منابع
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهید
ثبت نظر